Ik stond midden op een zandpad in Malawi, rond een uur of twee ’s middags. De zon stond loodrecht boven me. De achtergrond was een dorre vlakte met enkel bomen. En daar stond ze te dansen: “Mzungu, ndijambule chithunzi!” (blanke man, maak een foto van mij). Hoe kon ik weigeren? Een lach die ik wilde vastleggen. Ik drukte af. Op mijn schermpje zag het er goed uit. Thuis op mijn monitor zag ik de ravage: haar gezicht een donkere vlek met weinig detail, de achtergrond uitgebrand wit. Mijn fototoestel had licht gemeten voor de scène, niet voor haar huid. Dat verschil leg ik hieronder uit.
TL;DR
Donkere huid fotograferen onder fel zonlicht mislukt vaak omdat je lichtmeter de scène middelt, niet de huid zelf. Meet in plaats daarvan direct op de huid, schiet in RAW, trek de belichting bewust iets op en gebruik een wit of zilver reflectiescherm om schaduwen te vullen. Zacht licht, zoals open schaduw, helpt je enorm.
Waarom heeft een camera moeite met een donkere huidskleur?
Een lichtmeter in je camera is getraind om alles naar een gemiddeld grijs te duwen, zo’n achttien procent reflectie. Dat werkt goed bij een scène met een beetje van alles: wat donkers wat lichts een hoop middenmoot. Zet die camera tegenover een donkere huid op een licht achtergrond en de meter raakt in paniek. Hij ziet veel licht binnenkomen via die muur en compenseert door de sluitertijd te verkorten of het diafragma te sluiten. De achtergrond wordt redelijk. Het gezicht van je onderwerp verdwijnt in de schaduwpartijen van je histogram. Het gezicht wordt een dichtgeslibte schaduwpartij zonder detail. Ik had dit kunnen weten. Ik wist het ook ergens maar de haast van een mooi moment deed me vergeten mijn belichting te checken op het gezicht zelf in plaats van op de totale compositie.
Maar er zijn nog een aantal zaken die meespelen.
- Historische bias (Shirley-kaarten). Decennialang (vanaf de jaren 40 tot in de jaren 90) werden kleurfilms en sensor-algoritmes afgesteld aan de hand van standaardreferentiefoto’s van blanke vrouwen (zogenaamde Shirley-kaarten), waardoor de chemie en de software beter waren geoptimaliseerd voor lichte huidtinten. Het niet onwaarschijnlijk dat de software van moderne camera’s nog steeds last hebben van deze bias.
- Lichtabsorptie in plaats van weerkaatsing: Een donkere huid weerkaatst minder licht en absorbeert meer licht dan een lichte huid. Als er direct of hard licht wordt gebruikt, ontstaat er snel lelijke glans of verlies van details in de contouren.
- Contrastproblemen: Het combineren van diepe schaduwen in de huid met bijvoorbeeld witte kleding of een witte achtergrond zorgt voor een hoog contrast waar de dynamisch bereik (dynamic range) van oudere of eenvoudigere sensoren moeite mee heeft, Huid met veel melanine reflecteert minder licht terug dan lichte huid, vaak drie tot vier keer minder. Je camera denkt dat alles donkerder moet terwijl dat gezicht juist meer licht nodig had om zijn details te tonen.
Meten op de huid in plaats van op de scène
De oplossing klinkt eenvoudig en is dat ook zodra je het een paar keer gedaan hebt. Schakel over naar spotmeting en meet specifiek op de wang of het voorhoofd van je onderwerp. Niet op de achtergrond. Ik doe dit inmiddels automatisch: camera op spotmeting focuspunt op het gezicht belichting vastzetten met AE-lock dan pas herkaderen.
Een vuistregel die ik veel gebruik: belicht zo dat de huid net niet uitbrandt in de hoogste lichten maar wel genoeg detail toont richting het midden van het histogram. Bij een donkere huidskleur betekent dit vaak dat je bewust een derde tot een hele stop overbelicht ten opzichte van wat je meter adviseert. Dit heet in vaktaal belichten naar rechts waarbij je het histogram naar de rechterkant duwt zonder de hoogste lichten te laten clippen. Voor donkere huid werkt dit beter dan voor lichte huid omdat je simpelweg meer ruimte hebt voordat je iets verliest. Om te voorkomen dat lichte delen uitbranden, dien je de belichtingscompensatie te gebruiken.
In RAW schieten is echt een noodzaak. Een JPEG comprimeert en verwerkt je beeld meteen waardoor schaduwdetails onherroepelijk verdwijnen. In RAW kun je achteraf nog een stop of meer ophalen uit de schaduwen zonder dat het beeld uiteenvalt in korrel en artefacten.
Zacht licht als bondgenoot tegen harde schaduwen
De mislukte sessie was een eye-opener voor experiment. Ik fotografeerde mensen deels in de zachte schaduw van een mangoboom. Pas op voor harde schaduwen want dan introduceer je weer een nieuw probleem. Het verschil was dag en nacht. Open schaduw, een plek waar geen directe zon valt (maar wel voldoende omgevingslicht aanwezig is) geeft een diffuus licht dat perfect is voor het tonen van textuur en diepte in donkere huid. Harde zon creëert harde overgangen tussen licht en donker op een gezicht wat bij een donkere huidskleur al snel leidt tot dichtgeslibte schaduwpartijen zonder detail.
Een reflectiescherm is in dit soort situaties goud waard (maar had ik niet bij de hand). Zilver geeft een koeler directer licht terug dan wit wat net dat beetje extra contrast en glans op de huid geeft. Bij donkere huid werkt dit vaak mooier dan goud dat al snel een onnatuurlijke oranje gloed toevoegt. Voor een zachter resultaat gebruik ik een wit scherm voor meer punch het zilveren. Maar goed, daan is het roeien met de riemen die je hebt: kijk hoe de zo staat, kijk of er ergens zachte schaduw is en anders komt het neer op de camera zo goed mogelijk afstellen.
Kort samengevat:
- Schiet in RAW bij lastige lichtsituaties
- Meet met spotmeting direct op de huid van je onderwerp
- Trek de belichting een derde tot een hele stop op ten opzichte van de meting
- Zoek open schaduw of werk vroeg in de ochtend of laat in de middag
- Gebruik een reflectiescherm om schaduwzijden te vullen zonder flits
Deze combinatie voorkomt de meeste problemen die ik in Malawi tegenkwam. De rest zit in nabewerking waar je met de curves-tool gericht de middentonen kunt optillen zonder de schaduwen plat te slaan. Adobe heeft hier documentatie over op hun Lightroom Classic hulppagina over de curve-tool,
Wat ik meenam uit Malawi
Fotografie van mensen met een donkere huid vraagt een bewuste keuze, geen automatische instelling. Je camera is gebouwd met aannames die niet voor iedereen kloppen en het is aan jou als fotograaf om dat te corrigeren. Bij FloJa Foundation waar ik te gast was, zag ik dagelijks hoe belangrijk het is om mensen recht te doen in beeld, niet als silhouet tegen een zonnige achtergrond maar met volle textuur in hun gezicht. Dat vraagt om net dat beetje extra aandacht bij het meten en belichten.
Heb jij weleens worstelmomenten gehad met het fotograferen van donkere huid in fel licht? Ik hoor graag in de reacties welke trucs voor jou werken of welke blunders je net als ik maakte voordat het kwartje viel.
Veelgestelde vragen
Waarom wordt donkere huid vaak te donker op foto’s?
Welke belichtingscorrectie werkt het beste bij donkere huid?
Is een reflectiescherm nodig bij fel zonlicht?
Ik ben Jeroen. Ik maak foto’s 🙂 Dat begon ruim twintig jaar geleden met een Nikon D50. Tegenwoordig werk ik met een Fujifilm X-T50: compact, snel, en met geweldige filmsimulaties. Bekijk hier mijn portfolio.
Naast fotograferen schrijf ik over fotografie. Ik hou ervan om ingewikkelde dingen simpel uit te leggen. Of je nu net begint of al jaren fotografeert: er valt altijd iets nieuws te zien, te leren, te verbeteren. Dat enthousiasme delen, dát is wat me drijft.
Lees hier meer informatie over deze website.