Scouten van een locatie: zo voorkom je verrassingen bij je fotoshoot

Ik stond ooit met een model op een strand bij Bergen aan Zee, klaar voor een shoot die ik had gepland rond het licht van de late middag. Wat ik niet had ingecalculeerd: eb. De vloedlijn lag op dat moment zo’n driehonderd meter verderop dan ik had verwacht. Het hele stuk strand dat ik in gedachten had was drooggevallen zand vol wierresten en plastic. Geen idyllisch beeld. Meer een opruimactie. Had ik vooraf één keer gekeken dan had ik dit nooit laten gebeuren. Sindsdien scout ik een locatie altijd als het budget en de tijd het toelaten, omdat ik niet van verrassingen houd als er een model op me wacht.

Waarom ik een locatie liever ken dan gok

Ik fotografeer het liefst buiten. Een studio heeft zijn charme maar ik vind een echte plek met textuur en wisselend licht interessanter dan een wit doek. Het probleem met buiten fotograferen is dat je geen enkele knop hebt om iets aan te passen. Je kunt de zon niet verplaatsen een gebouw niet wegschuiven en een drukke zondagmiddag niet omtoveren tot een rustige woensdagochtend. Daarom loop ik als het kan vooraf een locatie door. Gewoon met mijn telefoon wat foto’s maken zodat ik weet wat mij te wachten staat.

Wat ik daarmee win is vooral rust. Ik weet waar ik mijn model kan neerzetten. Ik weet hoe het licht om een uur of vier valt tegen die mooie bakstenen muur en ik weet dat er om kwart voor vijf een schaduw van een lantaarnpaal dwars over het plein valt die ik liever vermijd. Die kennis geeft me ruimte om tijdens de shoot zelf creatief te zijn in plaats van te improviseren met een setting die ik niet ken. Ik kan mijn model vertellen waar ze moet staan zonder te twijfelen.

Wat ik concreet check

Bij het scouten van een locatie let ik op een paar vaste punten. Lichtval op verschillende tijdstippen staat bovenaan. Ik ga het liefst een paar dagen van tevoren kijken, op ongeveer hetzelfde tijdstip als de geplande shoot. Verder kijk ik naar de achtergrond: staat er iets lelijks in beeld zoals een vuilcontainer of een bouwkraan. Ik check de bereikbaarheid voor mezelf en mijn model, want een idyllische plek op een klif heeft weinig waarde als je er drie kwartier moet klimmen met een tas vol spullen.

Bij buitenlocaties met water, zoals dat strand bij Bergen aan Zee, kijk ik tegenwoordig altijd naar het getij via Rijkswaterstaat. Bij stedelijke locaties check ik of er een evenement gepland staat, of een markt of wegwerkzaamheden. En bij alles wat op privéterrein ligt, vraag ik toestemming. Dat laatste klinkt vanzelfsprekend maar ik ben weleens weggestuurd van een erf in Limburg omdat ik dacht dat een verlaten boerderij wel gewoon toegankelijk was. De boer dacht daar anders over en een hond die dat standpunt kracht bijzette.

Wat ik niet in de hand hebt en hoe ik daarmee omga

Scouten verkleint onzekerheid, het verwijdert hem niet. Weer verandert. Een boom die er vorige week nog stond, kan gekapt zijn. Een café dat altijd rustig was, blijkt op zaterdag ineens het decor van een rommelmarkt. Ik heb geleerd om bij elke locatie een plan B te hebben, ook al is dat soms niet meer dan een paar meter opschuiven naar een plek met minder wind.

Toen ik een shoot had gepland bij de duinen van Castricum, draaide de wind op de dag zelf compleet om ten opzichte van wat ik had voorzien. Het zand waaide recht in het gezicht van mijn model. We zijn toen omgelopen naar de beschutte kant van een duinpan die ik tijdens het scouten had gezien maar niet had gepland te gebruiken. Die achterzak met alternatieven is minstens zo belangrijk als de hoofdlocatie zelf.

Een lokatie scouten geeft geen garantie

Ik geloof niet dat scouten een shoot foutloos maakt. Ik geloof wel dat het je voorbereidt op de dingen die je kunt voorbereiden, zodat er meer ruimte overblijft voor de dingen die je niet kunt plannen. Een goede voorbereiding is geen vervanging voor flexibiliteit op de dag zelf. Het is eerder de reden waarom je die flexibiliteit kunt opbrengen zonder in paniek te raken.