Wanneer je een nieuwe camera of smartphone overweegt, is het aantal megapixels waarschijnlijk een van de eerste specificaties die je checkt. Niet zo vreemd: camerafabrikanten doen hun best die grens steeds verder op te krikken. Maar hoeveel megapixels heb je nou echt nodig voor scherpe foto’s? En is meer altijd beter? Dat ligt genuanceerder dan de specificatiebladen je doen geloven.
TL;DR
Meer megapixels leveren niet automatisch scherpere foto’s op. Sensorgrootte, lenskwaliteit en belichting zijn minstens zo bepalend. Voor online gebruik is 2 tot 5 MP genoeg, voor een A4-afdruk volstaat 8 tot 12 MP en voor 4K-weergave heb je maar 8,3 MP nodig. De meeste fotografen hebben genoeg aan 12 tot 24 MP. Meer pixels betekent ook grotere bestanden en hogere opslagkosten.
Wat is een pixel eigenlijk
Een pixel is het kleinste beeldpuntje waaruit een digitale foto is opgebouwd. Hoe meer pixels een foto bevat, hoe meer details er vastgelegd kunnen worden. De resolutie van een camera wordt uitgedrukt in megapixels (MP) waarbij 1 MP gelijkstaat aan één miljoen pixels. Er zijn inmiddels camera’s met sensoren die meer dan 50 MP registreren. Indrukwekkend, maar dat getal alleen zegt weinig over de uiteindelijke beeldkwaliteit.
Megapixels, sensor en scherpte
Scherpte in een foto wordt niet alleen bepaald door het aantal megapixels. De kwaliteit van de sensor, de lens en de belichting spelen een even grote rol. De sensor vangt licht op en zet dat om in digitale informatie. Een grotere sensor met minder megapixels presteert bij weinig licht doorgaans beter dan een kleine sensor vol pixels. Full-frame of APS-C sensoren leveren in de praktijk een betere beeldkwaliteit dan de kleine sensoren in smartphones, ook als het MP-aantal gelijk is.
Hoge resolutie is vooral nuttig als je foto’s vergroot weergeeft of flink wilt croppen zonder kwaliteitsverlies. Als de sensor te klein is, worden individuele pixels zo klein dat ruis toeneemt en scherpte afneemt bij hogere ISO-waarden. Meer megapixels op een kleine sensor is dan eerder een nadeel dan een voordeel.
Hoeveel pixels heb je nodig voor afdrukken en 4K
De resolutie die je nodig hebt hangt volledig af van hoe je de foto gebruikt:
- Voor online gebruik zoals social media en websites is 2 tot 5 MP meestal voldoende.
- Voor een scherpe A4-afdruk geeft 8 tot 12 MP al uitstekende resultaten.
- Een 4K-tv heeft een resolutie van 3840 x 2160 pixels, wat neerkomt op ongeveer 8,3 MP. Elke camera met 10 MP of meer heeft dus al voldoende resolutie voor haarscherpe 4K-weergave.
Bij vergrotingen speelt ook de kijkafstand een grote rol. Een billboard heeft geen extreme resolutie nodig omdat je er van een afstand naar kijkt. Op twee meter afstand van een reclamebord zie je geen enkel pixel.
Bereken de ideale resolutie van je foto
Via deze interactieve rekentool bereken je heel eenvoudig welke resolutie je nodig hebt als je een foto wilt gaan afdrukken. En het zal je verbazen hoe er dat meevalt. Deze rekentool houdt ook rekening met de kijkafstand. Want een poster aan de muur, hoeft echt geen 300 dpi te zijn. Dat ziet je oog toch niet. Weg met de megapixel-stress en bereken hoeveel megapixels je echt nodig hebt voor het afdrukken van een foto.
Bestandsgrootte en opslag
Meer megapixels betekent ook grotere bestanden. Foto’s sla je op als JPEG of RAW. Een JPEG-bestand is gecomprimeerd en neemt minder ruimte in beslag maar bevat minder beeldinformatie. Een RAW-bestand bevat alle onbewerkte sensordata en biedt meer ruimte voor nabewerking maar is aanzienlijk groter.
Ter illustratie:
- Een 12 MP JPEG-foto heeft een bestandsgrootte van ongeveer 3 tot 6 MB.
- Een 24 MP JPEG-foto ligt rond de 8 tot 12 MB.
- Een 24 MP RAW-foto kan variëren tussen de 25 en 50 MB.
Op een 64 GB geheugenkaart pas je ongeveer 10.000 JPEG-foto’s van 6 MB. Voor RAW-bestanden van 40 MB is er ruimte voor circa 1.600 foto’s. Dat verschil merk je al na één drukke shoot. In de onderstaande tabel zie je hoe snel de benodigde opslagruimte oploopt naarmate de resolutie stijgt.
| Resolutie JPG/RAW |
1.000 foto’s | 10.000 foto’s | 20.000 foto’s | 50.000 foto’s | 100.000 foto’s |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 MP | 0,5 GB / 2 GB | 5 GB / 20 GB | 10 GB / 40 GB | 25 GB / 100 GB | 50 GB / 200 GB |
| 5 MP | 2,5 GB / 10 GB | 25 GB / 100 GB | 50 GB / 200 GB | 125 GB / 500 GB | 250 GB / 1 TB |
| 10 MP | 5 GB / 20 GB | 50 GB / 200 GB | 100 GB / 400 GB | 250 GB / 1 TB | 500 GB / 2 TB |
| 20 MP | 10 GB / 40 GB | 100 GB / 400 GB | 200 GB / 800 GB | 500 GB / 2 TB | 1 TB / 4 TB |
| 30 MP | 15 GB / 60 GB | 150 GB / 600 GB | 300 GB / 1,2 TB | 750 GB / 3 TB | 1,5 TB / 6 TB |
| 40 MP | 20 GB / 80 GB | 200 GB / 800 GB | 400 GB / 1,6 TB | 1 TB / 4 TB | 2 TB / 8 TB |
| 50 MP | 25 GB / 100 GB | 250 GB / 1 TB | 500 GB / 2 TB | 1,25 TB / 5 TB | 2,5 TB / 10 TB |
Bereken de benodigde opslagruimte
Met het onderstaande rekentool bereken je heel eenvoudig hoeveel opslagruimte je nodig hebt voor het opslaan van een of meerdere foto’s. Zo bereken je meteen hoe groot je SSD-kaartje, USB-stick, harddisk of zelfs NAS moet zijn. En je berekent meteen hoe groot een foto in RAW of JPEG is.
Schattingen gebaseerd op Fujifilm X-T50 (40 MP) · RAW Full ≈ 40 MB · RAW Lossless ≈ 30 MB · JPG High ≈ 8 MB · Medium ≈ 4 MB · Low ≈ 2 MB per foto
Voor de meeste fotografen ligt de ideale resolutie ergens tussen de 12 en 24 MP. Shoot je professioneel voor grote prints of wil je maximale cropvrijheid houden, dan pas is een hogere resolutie echt zinvol. Ik fotografeer zelf op 24 MP en loop zelden tegen beperkingen aan. Heb jij ooit gemerkt dat meer megapixels echt een verschil maakten in de praktijk? Deel je ervaringen in de reacties.
Veelgestelde vragen
Hoeveel megapixels heb ik nodig voor een scherpe afdruk op A4?
Is een hogere resolutie altijd beter voor de beeldkwaliteit?
Hoeveel opslagruimte heb ik nodig als ik in RAW fotografeer?
Hoeveel megapixels heb ik nodig voor weergave op een 4K-tv?
Wat is het verschil tussen JPEG en RAW voor opslag en kwaliteit?
Ik ben Jeroen. Ik maak foto’s 🙂 Dat begon ruim twintig jaar geleden met een Nikon D50. Tegenwoordig werk ik met een Fujifilm X-T50: compact, snel, en met geweldige filmsimulaties. Bekijk hier mijn portfolio.
Naast fotograferen schrijf ik over fotografie. Ik hou ervan om ingewikkelde dingen simpel uit te leggen. Of je nu net begint of al jaren fotografeert: er valt altijd iets nieuws te zien, te leren, te verbeteren. Dat enthousiasme delen, dát is wat me drijft.
