Die ijsvogel dook het water in. Ik drukte af. En op mijn scherm zag ik het moment net ná de plons, met alleen wat kringen op het water en een stukje staart. Het perfecte beeld zat een fractie van een seconde eerder. Precies dát probleem lost Pre-Shot ES op. Deze half verborgen Fujifilm-functie buffert beelden voordat je de sluiterknop volledig indrukt. Je camera legt dus vast wat er gebeurde vóór je klik.
TL;DR: Pre-Shot ES is een functie op bepaalde Fujifilm-camera’s die beelden buffert zodra je de ontspanknop half indrukt. Druk je volledig door, dan bewaart de camera ook de frames van vlak daarvóór. Ideaal voor snelle actie waarbij timing alles is. Je vindt de functie in het drive-menu, het kost wat batterij en je schiet alleen in JPEG. Niet perfect, wel briljant voor wie dat ene onmogelijke moment wil vangen.
Wat Pre-Shot ES precies doet
Je Fujifilm-camera heeft een soort dashcam-modus. Zodra je de ontspanknop half indrukt om scherp te stellen, begint de sensor al beelden op te slaan in een tijdelijk geheugen. Je ziet er niets van en er klinkt geen sluitergeluid. De camera houdt stil een stroom aan frames bij. Op het moment dat je de knop helemaal indrukt, pakt de camera niet alleen het beeld van dát moment, maar ook een handvol frames uit de fractie van een seconde daarvóór. Bij de X-H2S gaat het om maximaal 20 frames die tot 0,5 seconde vóór je klik zijn vastgelegd. Genoeg om die ene vleugelslag, die ene kopbal of die ene sprong te pakken die je oog wel zag maar je vinger net te laat registreerde. De “ES” in de naam staat voor Electronic Shutter. De functie werkt uitsluitend met de elektronische sluiter, want de mechanische sluiter kan simpelweg niet snel genoeg reageren voor dit soort buffertrucs.
Zo schakel je Pre-Shot ES in
De functie zit verstopt op een plek waar je hem niet meteen verwacht. Ga naar het drive-menu van je Fujifilm-camera. Dat is het menu waar je ook je burstmodus en bracketing vindt. Kies voor “High Speed Burst” en scroll door de opties tot je Pre-Shot ES tegenkomt. Je kunt kiezen uit verschillende snelheden, afhankelijk van je cameramodel. Op de X-H2S kun je tot 40 fps gaan met pre-shot. Op de X-T5 zit je op maximaal 30 fps met crop. Eenmaal ingeschakeld werkt het zo: half indrukken start het bufferen. Volledig indrukken slaat alles op, inclusief de gebufferde frames. Laat je de ontspanknop los zonder volledig in te drukken, dan gooit de camera de buffer weg. Geen rommel op je geheugenkaart dus. Eén belangrijk detail: wijs Pre-Shot ES toe aan een makkelijk bereikbare knop of zet het als standaard drive-modus. Je wilt niet in een menu zitten graven terwijl die ijsvogel voor de tweede keer duikt.
De nadelen
Pre-Shot ES klinkt als een wondermiddel, maar er zitten stevige haken en ogen aan. Ten eerste: je schiet alleen in JPEG. Geen RAW-bestanden tijdens het pre-shot gedeelte. Op sommige camera’s kun je het frame ná het indrukken wel in RAW krijgen, maar de gebufferde frames daarvóór zijn JPEG. Dat betekent minder bewerkingsruimte achteraf. Ten tweede vreet deze modus batterij. Je sensor is continu actief terwijl je de knop half ingedrukt houdt. Een middag intensief fotograferen met Pre-Shot ES en je hebt twee of drie batterijen nodig. Ten derde is er rolling shutter. Omdat de functie de elektronische sluiter gebruikt, kun je bij snelle horizontale bewegingen vervorming zien. De nieuwere sensoren van Fujifilm (zoals de stacked sensor in de X-H2S) hebben hier gelukkig veel minder last van dan oudere modellen. Ten vierde wordt er, zeker bij hogere snelheden cropping toegepast om processortijd te besparen. Tot slot genereert Pre-Shot ES enorme hoeveelheden foto’s. Een burst van 20 fps met een halve seconde pre-shot levert makkelijk 25-30 beelden per keer op. Je geheugenkaart en je selectieproces worden daar niet blij van. Maar misschien zit er net die ene foto tussen…
Het is geen functie die je elke dag gebruikt. Op het moment dat je hem nodig hebt, ben je dolblij dat hij bestaat. De Japanse camerafabrikant lijkt er overigens steeds meer op in te zetten. Bij elke nieuwe firmware-update en elk nieuw cameramodel wordt de pre-shot buffer een stukje groter en de implementatie een stukje gelikter.
Welke Fujifilm-camera’s hebben Pre-Shot ES?
Niet elke Fujifilm-camera biedt deze functie. Het is beschikbaar op de camera’s met snellere processors en nieuwere sensoren. De eerdergenoemde Fujifilm X-H2S is de absolute kampioen met Pre-Shot ES op 40 fps dankzij de stacked BSI-sensor. De X-H2 biedt het ook, maar op lagere framesnelheden. De X-T5 en XT50 hebben Pre-Shot ES aan boord, net als de X-S20. Bij de GFX-lijn is de GFX100 II de eerste middenformaatcamera met deze mogelijkheid. Fujifilm’s eigen compatibiliteitspagina is de beste plek om te checken of jouw specifieke model de functie ondersteunt.
Pre-Shot ES is geen vervanging voor fotografisch inzicht of geduld. Het is een slim vangnet. Probeer het eens op een druilerige zondagmiddag bij een voederplekje voor vogels in je tuin. Half indrukken, wachten, doordrukken op het juiste moment. Scroll daarna door de reeks. Ik wed dat er minstens één frame tussen zit dat je zonder deze functie had gemist.
Heb jij Pre-Shot ES al geprobeerd? Deel je ervaringen hieronder in de reacties. Ik ben benieuwd of het jou ook dat ene onmogelijke frame heeft opgeleverd.
Veelgestelde vragen
- Kan ik Pre-Shot ES gebruiken in combinatie met RAW? De pre-shot frames (vóór het indrukken) worden als JPEG opgeslagen. Frames ná het volledig indrukken kun je op sommige modellen wel in RAW vastleggen. Check de instellingen van jouw specifieke cameramodel, want dit verschilt per firmware-versie.
- Hoeveel batterij kost Pre-Shot ES? Reken op zo’n 30 tot 50 procent meer batterijverbruik vergeleken met normale burstfotografie. De sensor draait continu zolang je de ontspanknop half ingedrukt houdt. Neem altijd een extra batterij mee als je van plan bent deze functie intensief te gebruiken.
- Is Pre-Shot ES hetzelfde als de pre-burst functie op andere cameramerken? Het concept lijkt op functies zoals Sony’s Pre-Capture en OM System’s Pro Capture. De werking is vergelijkbaar: bufferen vóór de klik. De implementatie verschilt per merk in framesnelheid, bufferduur en bestandsformaat. Fujifilm’s versie op de X-H2S is met 40 fps en 0,5 seconde pre-buffer een van de snelste op de markt.
Ik ben Jeroen. Ik maak foto’s, maar vooral omdat ik graag kijk. Echt kijk. Dat begon ruim twintig jaar geleden met een Nikon D50, gekocht rond de geboorte van mijn zoon. Sindsdien is fotografie voor mij verweven geraakt met aandacht, nieuwsgierigheid en het vastleggen van momenten die anders ongemerkt voorbijgaan.
Ik ben iemand die wil begrijpen wat hij doet. Daarom zit ik net zo graag in de techniek als in het beeld zelf. Tegenwoordig werk ik met een Fujifilm X-T50: compact, eigenwijs, en precies uitdagend genoeg om me scherp te houden. Ik word blij van uitzoeken waarom iets werkt — of waarom juist niet.
Naast fotograferen schrijf ik over fotografie. Niet om te laten zien wat ik weet, maar om anderen mee te nemen in dat ontdekproces. Ik hou ervan om ingewikkelde dingen simpel te maken, zonder ze plat te slaan. Of je nu net begint of al jaren fotografeert: er valt altijd iets nieuws te zien, te leren, te verbeteren. Dat enthousiasme delen, dát is wat me drijft.
