Ik reageerde laatst op een advertentie van Marktplaats. De camera zag er prima uit, netjes onderhouden. Vraagprijs 380 euro. De verkoper zwoer dat hij ‘m amper had gebruikt. Ik maakte een foto, trok mijn telefoon zond de foto naar een shutter count website. Deze website las het EXIF-bestand uit. Ruim 412.000 klikken. Bij een levensduur van 150.000 sluitercycli was dat toestel al lang over zijn houdbaarheidsdatum heen. De verkoper wist het zelf niet eens. Ik heb beleefd bedankt en ben weggegaan. Het zette me wel aan het denken: hoeveel mensen kopen zo’n body zonder ooit de shutter count te checken? Het vervangen van de shutter kost al snel zo’n 200 tot 450 euro
TL;DR
De shutter count vertelt je hoeveel keer het sluitermechanisme van een camera is afgegaan en elk model heeft een fabrieksrating die aangeeft hoeveel cycli je normaal gesproken mag verwachten. Zie het als een kilometerstand, Instapmodellen zitten vaak rond de 50.000 tot 100.000, semi-pro bodies tussen 150.000 en 300.000, pro-flagships kunnen 400.000 of meer aan. Check de shutter count altijd voor je een tweedehands camera koopt. Deze staat in de EXIF-data en is uit te lezen via een gratis online tool of een app. Reken niet blind op wat de verkoper je vertelt. Het vervangen van een shutter is kostbaar.
Wat is de shutter count?
Elke keer dat ik op de ontspanknop druk bij een spiegelreflex of mirrorless camera, klapt er een gordijntje open en dicht. Dat mechanisme is gemaakt van metaal, veren en kleine motortjes. Die gaan stuk door slijtage, net als elk bewegend onderdeel. Fabrikanten testen hun sluiters in laboratoria en geven een cijfer mee: de gegarandeerde levensduur. Dat cijfer is geen harde deadline waarop je camera ontploft maar een statistisch gemiddelde. Ik vergelijk het met de kilometerstand van een auto. Een Volkswagen Golf met 300.000 kilometer kan nog jaren mee als hij goed onderhouden is, maar de kans op pech neemt wel toe.
Bij mirrorless camera’s met elektronische sluiter ligt dit anders. Een mirrorless systeemcamera kan volledig elektronisch fotograferen zonder bewegende delen. Toch bouwen de meeste van deze camera’s nog een mechanische sluiter in voor situaties waarin je flitst of snelle actie fotografeert en voorkomen hiermee rolling shutter-vervorming. Ook bij een moderne mirrorless blijft de shutter count dus relevant, al gebruik je ‘m misschien minder.
Hoe je de shutter count zelf checkt
Bij vrijwel alle cameramerken zit de shutter count verstopt in de EXIF-data van een foto die je met de camera hebt gemaakt. Ik gebruik zelf het liefst een simpele online tool waarnaar je een RAW-bestand of JPEG uploadt. Binnen seconden zie je de shutter count. Kijk bijvoorbeeld bij camerashuttercount.com. Sony maakt het je lastiger, want die verstopt de teller niet standaard in de EXIF. Daar heb je vaak specifieke software voor nodig of je vraagt het rechtstreeks via een servicecentrum. Fujifilm toont de shutter count soms gewoon in het menu van de camera zelf, onder de serienummer-info. Dat vind ik persoonlijk de netste oplossing. Maar Fujifilm zet de shutter count ook in de EXIF.
Wat is een gangbare maximale shutter count per cameramodel?
Ik heb de afgelopen jaren tientallen tweedehands bodies voor mezelf en voor vrienden bekeken. De spreiding tussen modellen is groter dan je zou denken. Hier een overzicht van tien veelgekochte camera’s en hun officiële of geschatte sluiterrating. Staat jouw model er niet tussen, raadpleeg dan de site van de leverancier.
- Canon EOS 5D Mark IV: rating rond 150.000 cycli
- Canon EOS R6: rating rond 300.000 cycli
- Nikon D850: rating rond 200.000 cycli
- Nikon Z6/Z7: rating rond 200.000 cycli
- Fujifilm X-T4: rating rond 300.000 cycli
- Canon EOS R5: rating rond 500.000 cycli
- Nikon D750: rating rond 150.000 cycli
- Panasonic Lumix S5: rating rond 200.000 cycli
Wat me opvalt: hoe hoger je in het gamma zit, hoe robuuster het mechanisme. Een sportfotograaf die 20 foto’s per seconde schiet tijdens een marathon slijt zijn sluiter sneller dan iemand die op zondag een paar landschappen vastlegt. Een instapmodel als de Canon EOS 250D heeft dan ook een lagere rating, vaak rond de 100.000. De fabrikant weet dat deze camera minder intensief gebruikt wordt.
Wanneer een tweedehands body versleten is
Een hoge shutter count betekent niet automatisch dat je camera morgen kapot gaat. Ik heb zelf een Nikon D750 gehad die bij aankoop al 180.000 clicks had, ruim boven de gerateerde 150.000. Die heeft me nog twee jaar trouw gediend zonder enig probleem. Andersom ken ik iemand die zijn Canon 6D na 90.000 klikken zag sterven, ver onder de rating. Slijtage is geen exacte wetenschap. Het is een risico-inschatting.
Waar ik zelf op let: zit de shutter count boven de 80% van de gerateerde levensduur, dan reken ik dat mee in de onderhandeling. Bij 100% of hoger vraag ik me af of de reparatiekosten opwegen tegen de aankoopprijs. Een sluitermechanisme vervangen kost bij de meeste merken tussen de 150 en 400 euro, afhankelijk van het model. Reken dat uit voor je een tweedehands body koopt. Als de camera zelf 300 euro kost en een sluiterreparatie er nog eens 250 euro bovenop komt, betaal je feitelijk de prijs van een nieuwer toestel.
Ik let ook op andere signalen naast de kale shutter count. Vraagt de verkoper regelmatig onderhoud te hebben laten doen? Klinkt de sluiter soepel of hoor je een schurend geluidje bij het ontspannen? Is de body veel gebruikt in stof of aan zee, waar zand en zout de mechaniek sneller aantasten? Ik neem altijd een paar testfoto’s met verschillende sluitertijden om te horen of het mechanisme consistent klinkt. Een onregelmatig ritme is voor mij een groter alarmsignaal dan een hoog getal alleen.
Mijn advies bij het kopen van een tweedehands camera
Ik koop zelf nooit een tweedehands body zonder de shutter count te checken, punt uit. Het kost je twee minuten en het voorkomt een aankoop waar je later spijt van krijgt. Vraag de verkoper om een paar losse foto’s rechtstreeks van de geheugenkaart, zodat je de EXIF-data zelf kunt uitlezen. Ik wantrouw verkopers die dit weigeren of ontwijkend reageren. Dat zegt meer dan het getal zelf.
Combineer de shutter count met een fysieke check: bekijk de contactpunten van de lensmount op slijtage, controleer of alle knoppen soepel werken en kijk of de sensor schoon is. Een camera met een lage shutter count maar een sensor vol stof en krassen op de body is soms een slechtere koop dan een goed onderhouden toestel met wat meer kilometers op de teller. Ik heb liever een goed verzorgde 200.000-clicks Nikon dan een verwaarloosde 50.000-clicks exemplaar dat in een vochtige kast heeft gestaan.
Veelgestelde vragen
Hoe check ik de shutter count van mijn camera?
Is een hoge shutter count altijd een probleem?
Wat kost het vervangen van een sluitermechanisme?
Heb jij weleens een tweedehands camera gekocht zonder de shutter count te checken, en hoe liep dat af? Deel je ervaring hieronder, ik ben benieuwd naar jouw verhaal.
Ik ben Jeroen. Ik maak foto’s 🙂 Dat begon ruim twintig jaar geleden met een Nikon D50. Tegenwoordig werk ik met een Fujifilm X-T50: compact, snel, en met geweldige filmsimulaties. Bekijk hier mijn portfolio.
Naast fotograferen schrijf ik over fotografie. Ik hou ervan om ingewikkelde dingen simpel uit te leggen. Of je nu net begint of al jaren fotografeert: er valt altijd iets nieuws te zien, te leren, te verbeteren. Dat enthousiasme delen, dát is wat me drijft.
Lees hier meer informatie over deze website.
