Cameraproblemen oplossen: zo repareer je de meest voorkomende storingen zelf

Ik sta buiten, half vier ’s ochtends, windkracht 6 recht in mijn gezicht en mijn camera weigert dienst. Scherm zwart, knoppen reageren niet. De zon komt over twintig minuten op. Dat moment van pure paniek ken ik inmiddels goed. Cameraproblemen slaan toe op het slechtst mogelijke moment, alsof je apparatuur een neus heeft voor drama. Het goede nieuws: de meeste cameraproblemen zijn minder mysterieus dan ze lijken. Ik los negen van de tien zelf op, zonder een reparateur.

Mijn camera loopt vast of start niet op

Dit is het probleem waar ik de meeste paniekerige appjes over krijg. Je drukt op de aan-knop en er gebeurt niets. Of je camera bevriest midden in een serie. Ik maakte dit zelf mee met een Nikon D750 tijdens een shoot. De oorzaak was verrassend dom: een volle geheugenkaart die het buffer liet vastlopen. Je verzint het niet. Camera’s zijn kleine computers en net als je laptop lopen ze soms vast door een softwarehikje.

Eerste stap is altijd de batterij eruit halen, dertig seconden wachten en terugplaatsen. Dit forceert een complete herstart, zoals het uit- en aanzetten van je router. Werkt dit niet, controleer dan of je geheugenkaart niet vol of corrupt is. Een kaart die bijna vol zit kan rare dingen doen met de buffer. Ik formatteer mijn kaarten altijd in de camera zelf en nooit op de computer want dat voorkomt compatibiliteitsproblemen die tot vastlopers leiden. Ook schiet ik geheugenkaarten nooit helemaal vol.

Blijft je camera hangen, ga dan terug naar de fabrieksinstellingen en update daarna de firmware. Fabrikanten zoals Nikon en Canon brengen regelmatig updates uit die veelal storingen verhelpen. Ik check firmware-updates zelf enkele paar maanden als vast onderhoudsmomentje voor mijn apparatuur.

Vlekken en stippen op mijn foto’s

Je opent je foto’s thuis en ziet overal dezelfde donkere vlek zitten, op elke foto, op dezelfde plek. Dit is vrijwel altijd stof op je sensor. Ik zag dit voor het eerst bij foto’s van de Keukenhof, waar elke tulp een mysterieus donker puntje boven zich had zweven. een ramp om weg te halen.

Test op stof door op f/22 (in ieder geval een hoog diafragmagetal) een foto te maken van een egale witte muur of de lucht, licht overbelicht. Zoom in op je scherm en de vlekken springen eruit. De oplossing is sensorreiniging. De meeste camera’s hebben een ingebouwde sensorreinigingsfunctie in het menu die met ultrasone trillingen stof lostrilt. Dit lost het merendeel van de gevallen op. Vaak kun je deze automatisch laten uitvoeren bij het aan- of uitzetten van je camera.

Blijft de vlek zitten, dan heb je een sensorreinigingsset nodig met swabs en reinigingsvloeistof voor jouw sensorformaat. Ik gebruik swabs en ja, ik was doodsbang de eerste keer dat ik mijn sensor aanraakte. Lees van tevoren de instructies van je camerafabrikant goed door want een verkeerde beweging kan krassen veroorzaken. Twijfel je? Laat het dan door een camerawinkel doen voor een paar tientjes.

Is het stof of een kapotte pixel?

Een belangrijk onderscheid: stofvlekken verschuiven als je het diafragma aanpast. Een kapotte pixel blijft altijd op exact dezelfde plek zitten, ongeacht de instelling. Dode pixels zijn minder vaak te repareren, maar camera’s zoals die van Sony hebben vaak een pixel mapping functie in het servicemenu die dit kan verhelpen.

Autofocus die mist of hapert

Dit is misschien wel het meest frustrerende cameraprobleem omdat het je beste momenten saboteert. Ik fotografeer een hond die door het gras rent en elke foto is net dat tikkeltje onscherp. Autofocusproblemen hebben meestal een van drie oorzaken: vuile contactpunten, verkeerde AF-instellingen of een ontregelde lens.

Check eerst de contactpunten tussen lens en camerabody. Als die vuil of vettig zijn kan de communicatie tussen lens en body haperen. Een droog doekje en voorzichtig schoonvegen lost dit vaak al op. Daarna kijk ik naar de AF-instellingen zelf. Sta je op single-point AF terwijl je een bewegend onderwerp fotografeert? Dat is vragen om problemen. Voor bewegende onderwerpen wil je continu-autofocus met tracking, niet de instelling die voor stilstaande portretten is gemaakt.

Blijft de lens consequent net naast het punt focussen dat je instelt, dan heb je mogelijk te maken met front- of back-focus. Dit betekent dat de lens net voor of achter het beoogde punt scherpstelt. Dit probleem komt vaker voor bij goedkopere lenzen of lenzen die een val hebben gehad. Veel camera’s, waaronder modellen van Canon en Nikon, hebben een AF micro-adjustment functie waarmee je dit zelf kunt kalibreren per lens. Dit kost wat geduld en een testchart, maar scheelt je een retourtje naar de winkel.

Batterij die razendsnel leegloopt

Ik herinner me een strandwandeling bij Zandvoort waarbij mijn volle batterij binnen een uur van honderd naar vijf procent kukelde. Snelle batterijslijtage heeft meestal te maken met kou, een oude batterij of functies die stiekem stroom vreten op de achtergrond.

• Koude temperaturen laten lithium-ion batterijen sneller leeglopen, bewaar je reservebatterij daarom in een binnenzak tegen je lichaam
• Wifi en Bluetooth die continu actief blijven doorat ze bijvoorbeeld met je telefoon verbonden blijven, vreten stroom zonder dat je het merkt, zet deze uit als je ze niet gebruikt
• Een batterij ouder dan drie jaar verliest capaciteit, dit is normale slijtage en geen defect

Check in je menu de batterij-informatie. De meeste camera’s laten zien hoeveel procent van de oorspronkelijke capaciteit over is. Onder de zeventig procent na een laadbeurt? Het is tijd voor een nieuwe batterij. Koop altijd originele merkbatterijen of A-merk alternatieven, want goedkope nepbatterijen kunnen rare spanningspieken geven die je elektronica beschadigen.

Foto’s die wazig of onscherp zijn zonder duidelijke reden

Je staat stabiel, je sluitertijd is snel genoeg, en toch is je foto net niet scherp. Dit overkwam mij met een telelens tijdens vogelfotografie bij de Oostvaardersplassen. De boosdoener bleek beeldstabilisatie die juist tegenwerkte omdat ik op een statief stond. De meeste stabilisatiesystemen verwachten camerabeweging om te corrigeren, en op een volledig stilstaand statief kan dit juist voor onscherpte zorgen.

Zet stabilisatie dus altijd uit als je op een statief werkt. Een andere veelvoorkomende oorzaak is spiegelschok bij DSLR’s, waarbij de klap van de spiegel die omhoog klapt voor net genoeg trilling zorgt om bij langere sluitertijden onscherpte te veroorzaken. Gebruik hiervoor mirror lock-up of schakel over naar de elektronische sluiter als je camera dat ondersteunt.

Rare kleuren of witbalansproblemen

Al je foto’s hebben plotseling een vreemde groene of paarse zweem, zelfs in situaties waar dat niet logisch lijkt. Dit gebeurt vaak bij gemengde lichtbronnen, zoals LED-verlichting gecombineerd met daglicht. Ik kwam dit tegen tijdens een fotoshoot met zowel grote ramen als industriële TL-verlichting.

Zet je witbalans op automatisch als startpunt, maar vertrouw het niet blindelings in gemengde omstandigheden. Fotografeer in RAW zodat je de witbalans achteraf kunt corrigeren zonder kwaliteitsverlies. Blijft de kleurzweem aanhouden ongeacht instelling, dan kan er een probleem zijn met de sensor zelf of een verkeerde custom witbalans instelling die per ongeluk is opgeslagen. Check dit in je menu onder de witbalans-presets.

Ik hoop dat deze tips je helpen. Heb je zelf een cameraprobleem gehad dat je dacht nooit meer op te lossen? Deel je ervaring hieronder, ik lees mee en help je graag verder als je er nog niet uitkomt.

Jeroen

Ik ben Jeroen. Ik maak foto’s 🙂 Dat begon ruim twintig jaar geleden met een Nikon D50. Tegenwoordig werk ik met een Fujifilm X-T50: compact, snel, en met geweldige filmsimulaties. Bekijk hier mijn portfolio.
Naast fotograferen schrijf ik over fotografie. Ik hou ervan om ingewikkelde dingen simpel uit te leggen. Of je nu net begint of al jaren fotografeert: er valt altijd iets nieuws te zien, te leren, te verbeteren. Dat enthousiasme delen, dát is wat me drijft.
Lees hier meer informatie over deze website.