Drie jaar geleden stond ik in een museum in Parijs voor een tentoonstelling van Henri Cartier-Bresson. Ik keek naar zijn foto’s en voelde me overweldigd. Niet door de technische perfectie, maar door de wijsheid die eruit sprak. Die dag besefte ik dat de grootste lessen niet uit handboeken komen, maar van de meesters zelf. Beroemde fotografen hebben uitspraken gedaan die mijn kijk op fotografie volledig veranderden. Vandaag deel ik tien quotes die jouw manier van fotograferen kunnen transformeren.
Dichter bij je onderwerp komen
Robert Capa, de legendarische oorlogsfotograaf, zei ooit: “If your pictures aren’t good enough, you’re not close enough.” Deze uitspraak gaat verder dan fysieke afstand. Capa bedoelde ook emotionele nabijheid. Ik heb dit zelf ervaren tijdens een project over straatmuzikanten. In het begin fotografeerde ik vanuit de verte met een telelens. De foto’s waren technisch correct maar voelden leeg. Toen ik besloot om eerst te praten, te luisteren en dan pas te fotograferen, veranderde alles. De beelden kregen diepte en betekenis. Volgens biografieën zoals “Blood and Champagne: The Life and Times of Robert Capa” maakte Capa zijn krachtigste foto’s wanneer hij midden in de actie stond. Deze betrokkenheid is zichtbaar in elk beeld. Voor portretfotografie betekent dit: ga zitten bij je onderwerp, stel vragen, toon interesse. Voor straatfotografie: durf dichterbij te komen, maak oogcontact, wees aanwezig. De beste foto’s ontstaan wanneer je deel wordt van het moment in plaats van een buitenstaander te blijven.
Het beslissende moment herkennen
Henri Cartier-Bresson definieerde fotografie als “the simultaneous recognition, in a fraction of a second, of the significance of an event.” Deze uitspraak beschrijft de essentie van fotografisch zien. Het gaat om timing, compositie en betekenis die samenkomen in één fractie van een seconde. Cartier-Bresson fotografeerde zonder flitser en zonder te regisseren. Hij wachtte tot alle elementen op hun plek vielen. Deze filosofie vraagt om geduld en observatie. Je moet leren zien wanneer een moment betekenis krijgt. Dat kan een blik zijn, een gebaar, een schaduw die precies goed valt. Ik oefen dit door bewust te wachten voordat ik de sluiter indruk. Stel je voor: een plein met spelende kinderen. Je kunt honderd foto’s maken, maar er is één moment waarop alles klopt. De compositie, het licht, de emotie. Dat is het beslissende moment. Cartier-Bresson maakte naar schatting zijn eerste 10.000 foto’s voordat hij dit intuïtief aanvoelde. Zoals hij zelf ook zei: “Your first 10,000 photographs are your worst.” Dit betekent niet dat je moet wachten tot foto 10.001 voordat je goed werk maakt. Het betekent dat fotograferen een vaardigheid is die groeit met ervaring.
De techniek achter het moment
Cartier-Bresson gebruikte bijna uitsluitend een Leica met een 50mm lens. Deze beperking dwong hem om met zijn voeten te zoomen en bewust te componeren. Moderne camera’s met burst-mode van 20 foto’s per seconde verleiden tot spray-and-pray fotografie. Probeer daarom bewust te schieten: één moment, één foto. Dit scherpt je observatievermogen aan en maakt je selectiever.
Verbinding belangrijker dan techniek
Alfred Eisenstaedt, bekend van zijn iconische DDay foto in Times Square, stelde: “It’s more important to click with the people than to click the shutter.” Deze uitspraak uit zijn autobiografie “Eisenstaedt on Eisenstaedt” (1985) raakt de kern van portretfotografie. Technische kennis is waardevol, maar menselijke verbinding is essentieel. Ik fotografeerde een oudere man in zijn werkplaats. Hij was terughoudend en gespannen. In plaats van meteen te beginnen, dronk ik koffie met hem en luisterde naar verhalen over zijn vak. Na een uur vergat hij de camera. De foto’s die toen ontstonden tonen een ontspannen, authentiek mens. Eisenstaedt werkte voor Life Magazine en fotografeerde presidenten, filmsterren en gewone mensen. Zijn aanpak was altijd hetzelfde: eerst de persoon leren kennen, dan fotograferen. Voor praktische toepassing: plan extra tijd in voor een fotosessie. Gebruik de eerste dertig minuten om te praten. Leg je camera weg en maak kennis. Vraag naar interesses, passies, verhalen. Wanneer je begint met fotograferen, ben je geen vreemde meer maar een bekende met een camera.
De fotograaf achter de camera
Ansel Adams zei ooit: “The single most important component of a camera is the twelve inches behind it.” Deze uitspraak benadrukt dat visie belangrijker is dan apparatuur. Adams maakte zijn iconische landschapsfoto’s met grote formaatcamera’s, maar zijn technische meesterschap diende zijn artistieke visie. Ik zie fotografen die duizenden euro’s uitgeven aan nieuwe lenzen terwijl ze hun compositievaardigheden niet ontwikkelen. Een betere camera maakt geen betere foto’s. Een beter fotografisch oog wel. Dit betekent niet dat apparatuur onbelangrijk is. Het betekent dat je eerst moet investeren in kennis, ervaring en visie. Adams ontwikkelde het Zone System, een methode om belichting en ontwikkeling te controleren. Hij bestudeerde licht, wachtte op perfecte omstandigheden en visualiseerde het eindresultaat voordat hij de sluiter indrukte. Volgens het Ansel Adams archief maakte hij soms slechts enkele opnames per dag. Elke foto was het resultaat van zorgvuldige planning en artistieke visie. Voor jouw fotografie: besteed tijd aan het bestuderen van compositie, licht en kleur. Bezoek musea, bekijk werk van meesters, analyseer waarom bepaalde foto’s werken. Deze investering in je fotografisch oog levert meer op dan nieuwe apparatuur.
Emotie boven documentatie
De uitspraak “I don’t take pictures of what it looks like, I take pictures of what it feels like” vat de essentie van emotionele fotografie samen. Dit gaat over het vastleggen van sfeer, gevoel en beleving in plaats van alleen maar wat je ziet. Technisch perfecte foto’s kunnen emotioneel leeg zijn. Omgekeerd kunnen technisch imperfecte foto’s emotioneel krachtig zijn. Denk aan bewegingsonscherpte die haast uitdrukt, of hoge ISO-ruis die een rauwe sfeer creëert. Ik fotografeerde een concert met bewust langzame sluitertijden. De bewegingsonscherpte maakte de energie en dynamiek voelbaar. Een scherpe, perfect belichte foto had de statische werkelijkheid getoond maar niet het gevoel van de muziek. Voor praktische toepassing: vraag jezelf voor elke foto af wat je wilt overbrengen. Welke emotie, welke sfeer, welk gevoel? Kies dan technische instellingen die dit ondersteunen. Wil je rust uitdrukken? Gebruik een lange sluitertijd voor bewegend water. Wil je spanning tonen? Kies een laag standpunt en scherpe contrasten.
Zwart-wit en de essentie
Ted Grant, Canadees fotojournalist, zei: “When you photograph people in color, you photograph their clothes. But when you photograph people in black and white, you photograph their souls!” Deze uitspraak benadrukt de kracht van zwart-wit fotografie. Kleur kan afleiden van de essentie. Zwart-wit reduceert een beeld tot licht, schaduw, textuur en emotie. Ik converteer portretfoto’s naar zwart-wit wanneer kleur geen toegevoegde waarde heeft. Een rode trui of blauwe achtergrond kan de aandacht trekken weg van de uitdrukking in iemands ogen. Zwart-wit dwingt de kijker om te focussen op wat ertoe doet: de persoon, de emotie, het verhaal. Grant werkte decennia voor kranten en tijdschriften. Zijn zwart-wit portretten tonen de essentie van zijn onderwerpen zonder afleidende elementen. Voor jouw fotografie: experimenteer met zwart-wit conversie. Let op hoe het de focus verschuift. Bestudeer het werk van Magnum fotografen zoals Sebastião Salgado of Don McCullin. Hun zwart-wit werk toont de kracht van reductie tot de essentie.
Licht als fundament
George Eastman, oprichter van Kodak, vatte het samen: “Light makes photography. Embrace light. Admire it. Love it. But above all, know light.” Zonder licht bestaat fotografie niet. Het woord fotografie komt van de Griekse woorden ‘photos’ (licht) en ‘graphein’ (schrijven). Je schrijft letterlijk met licht. Ik besteed uren aan het observeren van licht. Hoe verandert het gedurende de dag? Hoe valt het door een raam? Hoe reflecteert het op verschillende oppervlakken? Deze kennis is fundamenteler dan welke camerafunctie dan ook. Eastman maakte fotografie toegankelijk voor het grote publiek, maar benadrukte altijd het belang van licht. Goed licht kan een simpel onderwerp interessant maken. Slecht licht maakt zelfs interessante onderwerpen saai. Voor praktische toepassing: bestudeer het golden hour licht (het uur na zonsopkomst en voor zonsondergang). Let op de zachte, warme kwaliteit. Observeer hoe hard middaglicht harde schaduwen creëert. Experimenteer met tegenlicht, zijlicht en frontaal licht.
Subjectiviteit van fotografie
Richard Avedon stelde: “A portrait is not a likeness. The moment an emotion or fact is transformed into a photograph it is no longer a fact but an opinion.” Deze uitspraak uit zijn tentoonstelling “In the American West” (1985) onthult een fundamentele waarheid. Fotografie lijkt objectief maar is altijd subjectief. Jij kiest het moment, het kader, de belichting, de focus. Deze keuzes maken van elke foto een interpretatie in plaats van een neutrale registratie. Avedon fotografeerde mensen tegen een witte achtergrond, geïsoleerd van context. Dit benadrukte hun aanwezigheid maar was ook zijn interpretatie van wie zij waren. Twee fotografen die dezelfde persoon fotograferen maken verschillende beelden. Niet omdat de persoon verandert, maar omdat elke fotograaf anders kijkt, anders interpreteert, andere keuzes maakt. Voor jouw fotografie betekent dit: accepteer je subjectiviteit. Jouw visie is waardevol. Probeer niet objectief te zijn maar authentiek. Laat zien hoe jij de wereld ziet, niet hoe een camera de wereld registreert.
Deze uitspraken van beroemde fotografen hebben mijn kijk op fotografie veranderd. Ze herinneren me eraan dat techniek dient, maar visie leidt. Dat verbinding belangrijker is dan apparatuur. Dat licht de basis is van alles wat we doen. Welke uitspraak resoneert het meest met jou? Deel je gedachten in de reacties en vertel hoe deze wijsheden jouw fotografie beïnvloeden.
Ik ben Jeroen. Ik maak foto’s, maar vooral omdat ik graag kijk. Echt kijk. Dat begon ruim twintig jaar geleden met een Nikon D50, gekocht rond de geboorte van mijn zoon. Sindsdien is fotografie voor mij verweven geraakt met aandacht, nieuwsgierigheid en het vastleggen van momenten die anders ongemerkt voorbijgaan.
Ik ben iemand die wil begrijpen wat hij doet. Daarom zit ik net zo graag in de techniek als in het beeld zelf. Tegenwoordig werk ik met een Fujifilm X-T50: compact, eigenwijs, en precies uitdagend genoeg om me scherp te houden. Ik word blij van uitzoeken waarom iets werkt — of waarom juist niet.
Naast fotograferen schrijf ik over fotografie. Niet om te laten zien wat ik weet, maar om anderen mee te nemen in dat ontdekproces. Ik hou ervan om ingewikkelde dingen simpel te maken, zonder ze plat te slaan. Of je nu net begint of al jaren fotografeert: er valt altijd iets nieuws te zien, te leren, te verbeteren. Dat enthousiasme delen, dát is wat me drijft.
